बेळगाव लाईव्ह : बेळगाव शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या मुख्य जलस्रोतांपैकी एक असलेल्या राकसकोप धरणातील पाण्याच्या पातळीत गेल्या वर्षाच्या तुलनेत मोठी घसरण झाली आहे. त्यामुळे शहराच्या पाणीसुरक्षेचा प्रश्न अत्यंत गंभीर बनला असून, प्रशासनाने आता धरणाच्या ‘डेड स्टोअरेज’मधून म्हणजेच मृत साठ्यातून पाणी उपसण्यास सुरुवात केली आहे.
शहराचा पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा कसातरी सुरू ठेवण्यासाठी जलमंडळाच्या अधिकाऱ्यांनी तात्काळ पावले उचलत धरणाच्या डेड स्टोअरेज झोनमध्ये ३५ एचपी क्षमतेचे दोन मोठे पंप तैनात केले आहेत. अधिकाऱ्यांनी वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, हा उपलब्ध असलेला आपत्कालीन राखीव साठा केवळ पुढील २० दिवस म्हणजेच साधारणपणे ७ जुलैपर्यंतच शहराला पुरू शकतो. जर या वीस दिवसांच्या कालावधीत परिसरात पुरेशा प्रमाणात पाऊस झाला नाही, तर बेळगाव शहराला तीव्र आणि अभूतपूर्व पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती व्यक्त होत आहे.
राकसकोप धरणाची एकूण साठवण क्षमता ०.५ टीएमसी असून हे धरण २४७७ फुटांवर गेल्यावर पूर्ण भरते. सामान्यतः धरणाची पाणीपातळी २४४६ फुटांपर्यंत खाली गेल्यावरच डेड स्टोअरेजचा वापर केला जातो. सध्या या धरणाची पातळी २४४८.९० फुटांवर आहे, जी गेल्या वर्षी याच दिवशी २४५२.८० फूट इतकी होती. जरी सद्यस्थितीतील पातळी तांत्रिकदृष्ट्या मृत साठ्याच्या ठरवून दिलेल्या पातळीपेक्षा थोडी वर असली, तरी सायफन सिस्टीममध्ये काही अडथळे निर्माण झाल्यामुळे पाणी नैसर्गिक रीतीने पुढे वाहू शकत नाहीये.
याच तांत्रिक अडचणीमुळे प्रशासनाला वेळेआधीच पंपांचा वापर करून पाणी उपसणे भाग पडले आहे. विशेष म्हणजे, मागील २०२५ या वर्षात शहराला कोणत्याही मोठ्या पाणीटंचाईला सामोरे जावे लागले नव्हते आणि तेव्हा मृत साठा वापरण्याची वेळही आली नव्हती. मात्र, यंदा परिस्थिती पूर्णपणे बदलली असून प्रशासनाला आत्तापासूनच आणीबाणीचे मार्ग स्वीकारावे लागत आहेत.
शहराला पाणी पुरवणाऱ्या दुसऱ्या मोठ्या हिडकल धरणाची स्थितीही चिंताजनक आहे. हिडकल धरणामध्ये सध्या ७.४१३ टीएमसी पाणीसाठा आहे, जो गेल्या वर्षी याच काळात ११.६३९ टीएमसी होता. म्हणजेच गेल्या वर्षाच्या तुलनेत यंदा ४.२२६ टीएमसीची घट झाली आहे. दोन्ही प्रमुख धरणांमधील घटत्या पाणीपातळीचा थेट आणि मोठा परिणाम आता संपूर्ण शहराच्या पाणी वितरणावर दिसू लागला आहे. शहरातील अनेक लोकवस्त्यांमध्ये पाणीपुरवठा पूर्णपणे विस्कळीत झाला असून, नागरिकांकडून सातत्याने तक्रारी येत आहेत.
काही संवेदनशील आणि दुर्गम भागांतील रहिवाशांना तर तब्बल आठ दिवसांतून केवळ एकदाच पाणी मिळत आहे. त्यामुळे आता संपूर्ण बेळगाव शहराची भिस्त आगामी मान्सूनच्या आगमनावर आणि त्याच्या तीव्रतेवरच अवलंबून आहे. पावसाने लवकर हजेरी लावली तरच शहरावरील हे जलसंकट टळू शकते, अन्यथा येणारे काही आठवडे बेळगावच्या पाणी व्यवस्थापनासाठी आणि नागरिकांसाठी अत्यंत कसोटीचे ठरणार आहेत.