बेळगाव लाईव्ह :बेळगाव जिल्ह्यातील पोलिसांनी प्रगत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) साधने, डिजिटल फॉरेन्सिक आणि सोशल मीडिया ट्रॅकिंगचा प्रभावी वापर करून हरवलेल्या 12 स्त्री-पुरुषांचा शोध लावत त्यांना त्यांच्या कुटुंबीयांशी पुन्हा एकत्र आणले असून पोलिसांसाठी ही एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी ठरली आहे.
सदर विशेष मोहीम बेळगाव जिल्हा पोलीस अधीक्षक के. रामराजन आणि अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक आर. बी. बसर्गी यांच्या मार्गदर्शनाखाली राबवण्यात आली. यामध्ये दीर्घकाळापासून प्रलंबित असलेल्या हरवलेल्या व्यक्तींच्या प्रकरणांचा (कांही प्रकरणे तर अनेक वर्षांपासून अनिर्णित होती) छडा लावण्यावर विशेष भर देण्यात आला.
या तपासाचे नेतृत्व महिला पोलीस ठाण्याच्या निरीक्षक नेत्रावती बी. पाटील यांनी केले आणि त्यांना एका समर्पित तांत्रिक पथकाची साथ मिळाली. तांत्रिक विभागातील कर्मचारी सचिन पाटील आणि विनोद ठक्कन्नवर यांनी डिजिटल फूटप्रिंट्स, मोबाईल डेटा, सोशल मीडियावरील हालचाली आणि एआय-आधारित शोध साधनांचे विश्लेषण करून हरवलेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
पोलिसांनी विविध राज्यांमध्ये पसरलेल्या हरवलेल्या व्यक्तींचा शोध घेतला. यातील अनेकजण महाराष्ट्रातील बीड, रायगड आणि सांगली जिल्ह्यांत, तर काहीजण गुजरातच्या आनंद जिल्ह्यात सापडले. तसेच गोवा आणि कर्नाटकच्या बेंगलोर, विजयपूर, यरगट्टी यासारख्या विविध भागांत इतर हरवलेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्यात आला.
आवश्यक कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर सापडलेल्या सर्व 12 व्यक्तींना त्यांच्या कुटुंबीयांच्या स्वाधीन करण्यात आले. यामुळे आपल्या प्रियजनांचा अनेक वर्षांपासून शोध घेणाऱ्या नातेवाईकांना मोठा दिलासा मिळाला आणि या प्रकरणांचा सुखद शेवट झाला.
हरवलेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठी ‘एआय’ची मदत : हरवलेल्या व्यक्तींच्या तपासाची प्रक्रिया अधिक सक्षम करण्यासाठी बेळगाव पोलिसांनी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणावर अवलंब केला आहे. उपलब्ध डेटाबेस आणि सीसीटीव्ही फुटेजमधील व्यक्तींची ओळख पटवण्यासाठी तसेच छायाचित्रांची तुलना करण्यासाठी ‘फेशियल रिकग्निशन’ (चेहरा ओळखणारे) सॉफ्टवेअर वापरले जाते.
तपास अधिकारी ‘एआय’वर आधारित ‘एज-प्रोग्रेशन’ (वयोमानानुसार बदल दर्शवणारे) तंत्रज्ञानही वापरतात. याद्वारे, विशेषतः दीर्घकाळापासून बेपत्ता असलेल्या व्यक्ती सध्या कशा दिसत असतील, याचे काल्पनिक चित्रण (प्रतिमा) तयार केले जाते.
याव्यतिरिक्त, हालचालींचे नमुने समजून घेण्यासाठी आणि तपासासाठी महत्त्वाचे धागेदोरे मिळवण्यासाठी पोलीस सोशल मीडियावरील हालचाली, मोबाईल फोनचा वापर, ईमेल नोंदी, डिजिटल व्यवहार आणि लोकेशन-आधारित डेटा यांचे विश्लेषण करतात. ‘एआय’ साधने आणि पारंपरिक तपास पद्धती यांच्या एकत्रित वापरामुळे हरवलेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्याच्या आणि त्यांना त्यांच्या कुटुंबीयांशी पुन्हा एकत्र आणण्याच्या शक्यतांमध्ये लक्षणीय सुधारणा झाली आहे.