बेळगाव लाईव्ह : बेळगाव जिल्ह्याच्या राजकारणात जारकीहोळी कुटुंब हे एक स्वतंत्र सत्ता केंद्र मानले जाते. या कुटुंबातील अग्रगण्य राजकीय चेहरा म्हणून सतीश लक्ष्मणराव जारकीहोळी यांच्याकडे पाहिले जाते. सहकार क्षेत्रातून सार्वजनिक जीवनात प्रवेश केलेल्या जारकीहोळी यांनी विधानपरिषद, विधानसभा, मंत्रिमंडळ आणि केपीसीसी संघटना अशा विविध पातळ्यांवर काम करत कर्नाटकच्या राजकारणात स्वतःचे भक्कम स्थान निर्माण केले आहे.
सतीश लक्ष्मणराव जारकीहोळी यांचा जन्म १ जून १९६२ रोजी गोकाक येथे झाला. वाल्मिकी समाजातील असलेले जारकीहोळी हे शेती, उद्योग आणि राजकारण या क्षेत्रांमध्ये सक्रिय आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे नेते असलेले जारकीहोळी सिद्धरामय्या सरकारच्या काळात यमकनमर्डी विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत असून, राज्याचे सार्वजनिक बांधकाम मंत्री, बेळगाव जिल्ह्याचे पालकमंत्री आणि केपीसीसीचे कार्याध्यक्ष म्हणून जबाबदारी सांभाळण्यात अग्रेसर राहिले आहेत.
१९९२ मध्ये बेळगाव जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे संचालक म्हणून निवडून येत सतीश जारकीहोळी यांनी सार्वजनिक जीवनात पाऊल ठेवले. बेळगाव जिल्ह्यात डीसीसी बँक ही केवळ एक सहकारी संस्था नसून राजकीय प्रभावाचे माध्यम मानली जाते. सहकार क्षेत्रातील याच संपर्कामुळे त्यांचा विधानपरिषदेचा मार्ग मोकळा झाला आणि त्यांनी १९९८ ते २००८ या काळात विधानपरिषद सदस्य म्हणून काम केले.
२००८ मध्ये यमकनमर्डी क्षेत्रातून पहिल्यांदा विधानसभेवर निवडून आलेले सतीश जารकीहोळी यांनी त्यानंतर २०१३, २०१८ आणि २०२३ अशा सलग चार निवडणुकांमध्ये विजय मिळवला आहे. मजबूत पक्ष संघटना, समाज संपर्क, स्थानिक पातळीवरील पकड आणि विकासाचे राजकारण या घटकांमुळे त्यांनी या मतदारसंघावर आपले वर्चस्व कायम राखले आहे.
सतीश जारकीहोळी यांनी २००४ मध्ये वस्त्रोद्योग राज्यमंत्री म्हणून पहिल्यांदा मंत्रिमंडळात प्रवेश केला. त्यानंतर त्यांनी उत्पादन शुल्क, अरण्य व पर्यावरण आणि सध्या सार्वजनिक बांधकाम यांसारख्या महत्त्वाच्या खात्यांची जबाबदारी सांभाळली आहे. बेळगाव जिल्ह्याचे पालकमंत्री म्हणून रस्ते, पूल आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाची मुख्य जबाबदारी त्यांच्यावर आहे.
२०२१ च्या बेळगाव लोकसभा पोटनिवडणुकीत सतीश जारकीहोळी यांनी काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवली होती. मात्र, मंगला सुरेश अंगडी यांच्याकडून अवघ्या ५,२४० मतांच्या फरकाने त्यांचा पराभव झाला. हा पराभव त्यांच्या राजकीय प्रवासातील एक वेगळा टप्पा ठरला, तरीही जिल्ह्यातील आणि काँग्रेस संघटनेतील त्यांचा प्रभाव कायम राहिला.
बेळगावच्या राजकारणात जारकीहोळी कुटुंबाचा प्रभाव सर्वदूर पसरलेला आहे. त्यांचे बंधू रमेश जारकीहोळी, भालचंद्र जारकीहोळी, लखन जारकीहोळी हे राजकीय क्षेत्रात तर भीमशी जारकीहोळी उद्योग क्षेत्रात सक्रिय आहेत. तसेच त्यांची कन्या प्रियांका जारकीहोळी या चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघाच्या खासदार आहेत. वेगवेगळ्या पक्षांमध्ये कार्यरत असले तरी जिल्ह्याच्या राजकीय समीकरणात या कुटुंबाचे स्थान महत्त्वाचे आहे.
सतीश जारकीहोळी हे उत्तर कर्नाटक भागातील एक प्रमुख साखर कारखानदार आहेत. साखर कारखाने, इथेनॉल प्रकल्प, वीज निर्मिती केंद्र आणि कृषी आधारित उद्योगांच्या माध्यमातून त्यांचा आर्थिक व व्यावसायिक प्रभाव आहे. ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांशी असलेल्या थेट संपर्कामुळे त्यांना ग्रामीण भागात मोठे राजकीय पाठबळ मिळते.
वाल्मिकी समाजाचे राज्यपातळीवरील प्रमुख नेते म्हणून सतीश जारकीहोळी यांच्याकडे पाहिले जाते. अनुसूचित जमातीच्या हक्क, आरक्षण, शिक्षण आणि रोजगाराच्या मुद्दोंवर त्यांनी सातत्याने भूमिका घेतली आहे. मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांच्या ‘अहिंदा’ राजकारणात ते उत्तर कर्नाटक भागातील काँग्रेसचे प्रमुख स्तंभ मानले जातात.
सतीश जारकीहोळी यांची आणखी एक वेगळी ओळख म्हणजे त्यांची वैचारिक भूमिका होय. ‘मानव बंधुत्व वेदिके’च्या माध्यमातून त्यांनी अंधश्रद्धा निर्मूलन मोहिमा राबवल्या आहेत. दरवर्षी ६ डिसेंबर रोजी स्मशानभूमीत मुक्काम करून वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा संदेश देणे हा त्यांचा एक वेगळा उपक्रम असतो. राजकीय नेत्यांमध्ये दुर्मिळ असणारी ही वैचारिक शैली त्यांना इतर नेत्यांपेक्षा वेगळे ठरवते.
