बेळगाव लाईव्ह :खानापूर तालुक्यातील आवरोळी गावातील तब्बल १३६ एकर गायरान जमिनीच्या नोंदीतील कथित बदलावरून नवा वाद निर्माण झाला आहे. सर्व्हे क्रमांक १४१ मधील ही जमीन पूर्वी गायरान म्हणून नोंद असल्याचा दावा करण्यात येत असून, नंतर महसूल नोंदीत श्री रुद्रस्वामी मंदिराचे नाव समाविष्ट करण्यात आल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. याच जमिनीवर बांधकाम सुरू असल्याने या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी करण्याची मागणी पुढे आली आहे.
गायरान जमिनीच्या नोंदीत बदल कसा झाला?
गावातील जनावरांच्या चराईसाठी राखीव असलेल्या गायरान जमिनीचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी प्रशासनाची असते. त्यामुळे आवरोळीतील सर्व्हे क्रमांक १४१ बाबत उपस्थित झालेला प्रश्न केवळ एका जमिनीपुरता मर्यादित न राहता शासकीय गायरान जमिनीच्या संरक्षणाचा मुद्दा म्हणून पुढे आला आहे.
तक्रारदारांकडून उपस्थित करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, या जमिनीची पूर्वीची नोंद आणि सध्याची महसूल नोंद यामध्ये बदल झाल्याचे दिसून येते. मात्र, हा बदल नेमका कोणत्या आदेशाने, कोणत्या प्रक्रियेतून आणि कोणत्या अधिकाऱ्यांच्या मंजुरीने झाला, याबाबत अधिकृत स्पष्टीकरण अद्याप समोर आलेले नाही.
बांधकामालाही विरोध
सर्व्हे क्रमांक १४१ मधील जमिनीवर सध्या बांधकाम सुरू असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. त्यामुळे संबंधित बांधकामासाठी आवश्यक परवानग्या घेण्यात आल्या आहेत का, जमिनीचा सध्याचा कायदेशीर दर्जा काय आहे आणि बांधकामाला महसूल अथवा स्थानिक प्रशासनाची मंजुरी आहे का, याची तपासणी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
प्रशासनाची बाजू काय?
या प्रकरणात गायरान जमिनीची नोंद बदलण्यात आली किंवा बांधकाम बेकायदेशीर आहे, असा अंतिम निष्कर्ष अद्याप प्रशासनाच्या अधिकृत चौकशीतून समोर आलेला नाही. महसूल नोंदीतील कोणताही बदल हा संबंधित नियम, आदेश आणि उपलब्ध कागदपत्रांच्या आधारेच झाला आहे का, याची पडताळणी होणे आवश्यक आहे.
त्यामुळे तक्रारीतील आरोपांची सत्यता तपासण्यासाठी मूळ महसूल अभिलेख, फेरफार नोंद, संबंधित शासकीय आदेश, जमिनीचे वर्गीकरण आणि बांधकामासंदर्भातील परवानग्या तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
जिल्हा प्रशासनाकडून या प्रकरणी अधिकृत चौकशी किंवा निर्णय झाल्यास त्यातून आरोपांमागील वस्तुस्थिती स्पष्ट होऊ शकते.
जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार
सामाजिक कार्यकर्ते जान्सकुमार मारुती कारेप्पगोळ यांनी या प्रकरणी जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार करून सखोल चौकशीची मागणी केली आहे. गायरान जमिनीची नोंद कशी बदलली, त्यासाठी कोणती प्रक्रिया राबवण्यात आली आणि सध्या सुरू असलेल्या बांधकामाचा कायदेशीर आधार काय आहे, याची माहिती सार्वजनिक करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
अंजली निंबाळकरांचा आंदोलनाचा इशारा
या प्रकरणावर खानापूरच्या माजी आमदार डॉ. अंजली निंबाळकर यांनीही भूमिका मांडली आहे. गायरान जमिनी खासगी वापरासाठी गेल्यास त्याचा परिणाम पशुधनावर होईल, असे सांगत त्यांनी गरज पडल्यास मोठे आंदोलन करण्याचा इशारा दिला आहे.
“गायरान जमिनी खासगी व्यक्तींच्या ताब्यात गेल्या तर जनावरांना रस्त्यावर फिरण्याची वेळ येईल. गरज पडल्यास मोठे आंदोलन उभारू.”
आता मुख्य प्रश्न चौकशीचा
आवरोळीतील १३६ एकर गायरान जमिनीबाबत सध्या आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले असले तरी या प्रकरणातील खरी वस्तुस्थिती महसूल अभिलेख आणि अधिकृत चौकशीतूनच स्पष्ट होणार आहे.
गायरान जमिनीची मूळ नोंद काय होती? त्यात बदल झाला असल्यास तो कोणत्या आदेशाने झाला? बांधकामाला परवानगी आहे का? आणि या प्रक्रियेत नियमांचे पालन झाले आहे का?
या प्रश्नांची उत्तरे प्रशासनाच्या तपासणीतून समोर येणे आता महत्त्वाचे ठरणार आहे.
