बेळगाव लाईव्ह : उत्तर कर्नाटकातील लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान असलेल्या सौंदत्ती येथील श्री रेणुका यल्लम्मा मंदिराच्या सर्वांगीण विकासासाठी राज्य सरकारने २१५ कोटी रुपयांच्या महत्त्वाकांक्षी योजनेला प्रारंभ केला आहे. मंदिराचा विकास आणि व्यवस्थापन अधिक नियोजनबद्ध करण्यासाठी विशेष प्राधिकरणाची स्थापना करण्यात आली असून, भाविकांना जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर भर दिला जाणार आहे. मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी सोमवारी यल्लम्मा डोंगरावरील मंदिर परिसरात विविध विकासकामांचे भूमिपूजन करून या योजनेला चालना दिली.
पर्यटन विभाग, मुजराई विभाग, जिल्हा पर्यटन विकास समिती, श्री रेणुका यल्लम्मा मंदिर विकास प्राधिकरण आणि सार्वजनिक बांधकाम विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता.
सहा हजार भाविकांसाठी एकाच वेळी अन्नदासोहाची सुविधा
सौंदत्ती यल्लम्मा मंदिरात दरवर्षी मोठ्या संख्येने भाविक दर्शनासाठी येतात. यात्रेच्या काळात होणारी गर्दी लक्षात घेऊन दर्शन व्यवस्था अधिक सुलभ करण्यासाठी नियोजन करण्यात येत आहे. भाविकांना उन्हात दीर्घकाळ रांगेत उभे राहावे लागू नये, यासाठी आधुनिक दर्शन रांग संकुल उभारण्यात येणार आहे.
वृद्ध, महिला आणि दिव्यांग भाविकांना सुलभतेने देवीचे दर्शन घेता यावे, यासाठी विशेष सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. तसेच, एकाच वेळी सुमारे सहा हजार भाविकांना बसून भोजन करता येईल, अशी भव्य अन्नदासोह व्यवस्था उभारण्याचे नियोजन आहे. मंदिरात येणाऱ्या भाविकांच्या जनावरांसाठी चारा उपलब्ध करून देणाऱ्या ‘मेवा दासोह’ व्यवस्थेलाही प्राधान्य दिले जाणार आहे.
धार्मिक पर्यटनाला मिळणार नवी दिशा
यल्लम्मा देवीवरील श्रद्धा राज्याच्या सीमा ओलांडून देशभरातील भाविकांपर्यंत पोहोचली आहे. या क्षेत्राचे धार्मिक महत्त्व, ऐतिहासिक परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा जतन करून परिसराचा विकास करण्यावर सरकारचा भर असल्याचे मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी सांगितले.
सौंदत्ती यल्लम्मा क्षेत्राचा विकास केवळ मंदिरापुरता मर्यादित न ठेवता संपूर्ण परिसराला प्रमुख धार्मिक पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित करण्याचे उद्दिष्ट आहे. मंदिरातील सोन्याच्या अलंकारांचा भाविकांना देवतेचे दर्शन अधिक आकर्षक व्हावे, यासाठी योग्य प्रकारे उपयोग करण्याबाबतही विचार सुरू असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी नमूद केले.
‘टेम्पल टुरिझम कॉरिडॉर’चा प्रस्ताव
खासदार जगदीश शेट्टर यांनी बेळगाव जिल्ह्यातील प्रमुख धार्मिक स्थळांना जोडणारा ‘टेम्पल टुरिझम कॉरिडॉर’ उभारण्याचा प्रस्ताव सादर करण्यात आल्याची माहिती दिली. सौंदत्ती यल्लम्मा, चिंचली मायाक्का, कोकटणूर यल्लम्मा आणि सुळेभावी महालक्ष्मी यांसारख्या प्रसिद्ध धार्मिक स्थळांना जोडल्यास उत्तर कर्नाटकातील धार्मिक पर्यटनाला मोठी चालना मिळू शकते, असे त्यांनी सांगितले.
मंदिर विकास प्राधिकरणासाठी मुजराई विभागाकडून ९७ कोटी रुपयांचा निधी देण्यात आल्याचेही त्यांनी नमूद केले. विकासकामे निश्चित कालमर्यादेत पूर्ण करण्यासाठी संबंधित अधिकाऱ्यांनी आवश्यक कार्यवाही करावी, असे आवाहन त्यांनी केले.
सौंदत्तीच्या विकासासाठी ४५ कोटींचा निधी
सौंदत्ती नगरपालिकेच्या विकासासाठी ४५ कोटी रुपयांचा निधी देण्यात आला असून, १०० खाटांच्या रुग्णालयाची सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी तलाव भरण्याच्या योजना, शेतकऱ्यांसाठी विकासकामे आणि युवकांना क्रीडा व सांस्कृतिक क्षेत्रात संधी उपलब्ध करून देण्यावर सरकार भर देत असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.
शेतकरी, महिला आणि युवकांच्या सक्षमीकरणासाठी विविध योजना राबविण्यात येत असून, तीन एकरांपर्यंत शेती असलेल्या गरीब शेतकऱ्यांसाठी मोफत ट्रॅक्टरद्वारे नांगरणीची ‘नेगिल योगी’ योजना तसेच मालमत्ता आणि जमीन नोंदींचे सुलभीकरण करण्यासाठी ‘आस्ती गॅरंटी’ आणि ‘भूमी गॅरंटी’ योजनांची माहितीही त्यांनी दिली.
बेळगाव–कित्तूर–धारवाड रेल्वेमार्गाचा मुद्दा
बेळगाव–कित्तूर–धारवाड रेल्वेमार्गासाठी सुमारे १,९६० कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असून, या प्रकल्पासाठी ९९ टक्के भूसंपादन पूर्ण झाल्याचे खासदार जगदीश शेट्टर यांनी सांगितले. उर्वरित भूसंपादनाच्या मोबदल्यासाठी ५० कोटी रुपये उपलब्ध करून देण्याची मागणी केंद्र सरकारकडे करण्यात आली आहे. हा रेल्वेमार्ग पूर्ण झाल्यास परिसरातील नागरिकांच्या प्रवासाची सोय अधिक सुलभ होईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
पाणीप्रश्न सोडविण्याची मागणी
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी असलेले सौंदत्तीचे आमदार विश्वास वैद्य यांनी मंदिर विकासासाठी राज्य सरकारकडून महत्त्वपूर्ण पावले उचलली जात असल्याबद्दल समाधान व्यक्त केले. सौंदत्ती आणि बैलहोंगल तालुक्यांतील पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी तलाव भरण्याच्या योजना वेगाने पूर्ण कराव्यात, मलप्रभा नदीच्या पाण्याचा योग्य वापर करून शेतकऱ्यांना दिलासा द्यावा, तसेच ग्रामीण भागात प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि सामुदायिक आरोग्य केंद्रे उभारावीत, अशी मागणी त्यांनी केली.
यावेळी मंत्री के. एस. बसवंतप्पा, आमदार एच. के. पाटील, आमदार महांतेश कौजलगी, विधान परिषद सदस्य चन्नराज हट्टिहोळी, सरकारी मुख्य प्रतोद अशोक पट्टण, जिल्हाधिकारी मोहम्मद रोशन, जिल्हा पंचायत मुख्य कार्यकारी अधिकारी राहुल शिंदे, जिल्हा पोलीस अधीक्षक के. रामराजन यांच्यासह विविध विभागांचे अधिकारी आणि मंदिर विकास प्राधिकरणाचे सदस्य उपस्थित होते.
सौंदत्ती यल्लम्मा क्षेत्राच्या विकासासाठी २१५ कोटी रुपयांच्या योजनेला सुरुवात झाल्याने भाविकांना अधिक चांगल्या सुविधा मिळण्याबरोबरच उत्तर कर्नाटकातील धार्मिक पर्यटन, स्थानिक व्यवसाय आणि रोजगाराच्या संधींनाही चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
