बेळगाव लाईव्ह : बेळगावजवळील मुतगा गावातील कांचवीर नगर येथे असलेली सुमारे ३०० वर्षे जुनी ऐतिहासिक विहीर प्यास फाउंडेशनने यशस्वीपणे पुनरुज्जीवित केली आहे. गेल्या तीन दशकांपासून कचरा आणि गाळाने बुजलेल्या या विहिरीची स्वच्छता करून संस्थेने एका ऐतिहासिक वारशाला नवजीवन दिले आहे.
डॉ. नितीन खोत यांनी दिलेल्या आर्थिक निधीच्या साहाय्याने हा जीर्णोद्धार प्रकल्प राबवण्यात आला. सुमारे तीस वर्षांपासून ही विहीर गाळ, सांडपाणी, प्लास्टिक आणि इतर टाकाऊ कचऱ्यामुळे पूर्णपणे दुर्लक्षित अवस्थेत होती. विहिरीचे मूळ स्वरूप आणि ऐतिहासिक महत्त्व लोकांसमोर आणण्यासाठी ही मोहीम हाती घेण्यात आली.
प्यास फाउंडेशनच्या स्वयंसेवकांनी विहिरीतील जवळपास ६० फुटांपर्यंतचा गाळ अत्यंत परिश्रमाने साफ केला. त्यानंतर आणखी १० फूट खोदकाम करण्यात आले. विहिरीचा तळ गाठताच त्याठिकाणी शुद्ध पाण्याचे जिवंत झरे प्रवाहित झाले. अनेक वर्षांच्या दुर्लक्षानंतरही या प्राचीन जलस्रोतामधून स्वच्छ पाण्याचा पुरवठा सुरू झाला आहे.
स्वच्छतेनंतर या ऐतिहासिक विहिरीचे कोरीव काम, कमानी आणि दगडी खांब उघडकीस आले आहेत. ही रचना आदिलशाही किंवा पूर्व मराठा कालखंडातील असावी, असा इतिहासतज्ज्ञांचा अंदाज आहे. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यादरम्यान स्वातंत्र्यसैनिकांसाठी हे ठिकाण एक गुप्त बैठक केंद्र म्हणून वापरले जात होते, अशी माहिती स्थानिक ज्येष्ठ नागरिकांनी दिली.
विहिरीच्या पुनरुज्जीवनानंतर तिचे ऐतिहासिक सौंदर्य पाहण्यासाठी नागरिक मोठी गर्दी करत आहेत. या प्रकल्पामुळे जुन्या पिढीच्या आठवणींना उजाळा मिळाला असून तरुण पिढीला प्राचीन स्थापत्यकलेची ओळख झाली आहे. लोकसहभागातून इतिहास आणि पाण्याचे स्रोत कसे जतन केले जाऊ शकतात, याचे हे उत्तम उदाहरण ठरले आहे.