बेळगाव लाईव्ह : घसा दुखणे, टॉन्सिल्स सुजणे, सर्दी-खोकला, नाकातून पाणी येणे किंवा घशात कफ जाणवणे हा त्रास अनेकांना वारंवार होत असतो. विशेषतः लहान मुलांमध्ये टॉन्सिलायटिसचा त्रास दिसून येतो. यामुळे अनेक पालकांच्या मनात टॉन्सिल्स काढण्याच्या ऑपरेशनबाबत प्रश्न निर्माण होतात.
याच विषयावर डॉ. सोनाली सरनोबत यांनी टॉन्सिलायटिसची कारणे, उपचार आणि वारंवार होणाऱ्या त्रासाबाबत माहिती दिली.
प्रश्न : टॉन्सिलायटिस म्हणजे नेमके काय?
डॉ. सोनाली सरनोबत : घशाच्या भागात जिभेच्या दोन्ही बाजूंना संरक्षक लिम्फॉइड ऊती असतात. या टॉन्सिल्सना संसर्ग किंवा इतर कारणांमुळे सूज आली तर त्याला टॉन्सिलायटिस म्हणतात. यामध्ये घसा दुखणे, सूज, ताप, खोकला, घसा बसणे, सर्दी, नाकातून पाणी येणे किंवा घशात कफ जाणवणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.
प्रश्न : पूर्वी टॉन्सिल्सचा त्रास झाला की ऑपरेशन केले जायचे. टॉन्सिल्स एवढे त्रासदायक असतात का?
डॉ. सोनाली सरनोबत : टॉन्सिल्स शरीराच्या संरक्षण यंत्रणेचा एक भाग आहेत. पूर्वी वारंवार टॉन्सिलायटिस होत असल्यास टॉन्सिलेक्टोमी म्हणजे टॉन्सिल्स काढण्याची शस्त्रक्रिया मोठ्या प्रमाणावर केली जायची. मात्र प्रत्येक वेळी टॉन्सिल्स काढणे आवश्यकच असते असे नाही. त्रासाचे कारण आणि वारंवारता लक्षात घेऊन उपचाराचा निर्णय घ्यावा.
प्रश्न : टॉन्सिलायटिसची प्रमुख कारणे कोणती?
डॉ. सोनाली सरनोबत : काही वेळा ॲलर्जी किंवा विविध ॲलर्जन्समुळे त्रास होऊ शकतो, तर काही वेळा जिवाणू किंवा विषाणूंच्या संसर्गामुळेही टॉन्सिल्सला सूज येऊ शकते. संसर्गाच्या कारणानुसार योग्य उपचार करणे महत्त्वाचे आहे.
प्रश्न : वारंवार अँटीबायोटिक्स घेणे योग्य आहे का?
डॉ. सोनाली सरनोबत : गरज नसताना किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय वारंवार अँटीबायोटिक्स घेणे टाळले पाहिजे. काही परिस्थितींमध्ये अँटीबायोटिक रेझिस्टन्सची समस्या निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे प्रत्येक वेळी योग्य निदान करूनच औषधोपचार करणे आवश्यक आहे.
प्रश्न : होमिओपॅथीचा यात कितपत उपयोग होऊ शकतो?
डॉ. सोनाली सरनोबत : वारंवार टॉन्सिलचा त्रास असलेल्या काही रुग्णांमध्ये होमिओपॅथिक उपचारांचा वापर केला जातो. उपचार करताना रुग्णाची लक्षणे, प्रकृती आणि इतर बाबींचा विचार केला जातो. त्यांनी मर्क्युरी आयोडाइड रुब्रुमसारख्या औषधांचा उल्लेख केला असून, कोणतेही औषध डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच घेण्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
प्रश्न : होमिओपॅथीबाबत वैज्ञानिक आधारावर अनेक प्रश्न उपस्थित केले जातात. याबाबत तुमचे मत काय?
डॉ. सोनाली सरनोबत : होमिओपॅथीच्या शिक्षणामध्ये शरीरशास्त्र, शरीरक्रियाशास्त्र, पॅथॉलॉजी यांसारखे मूलभूत विषय शिकवले जातात. उपचारपद्धती आणि औषधनिर्मितीची पद्धत इतर वैद्यकीय शाखांपेक्षा वेगळी आहे. रुग्णाच्या शारीरिक तसेच मानसिक बाबींचा विचार करून उपचार करण्यावर होमिओपॅथीमध्ये भर दिला जातो.
पालकांसाठी महत्त्वाचा संदेश
टॉन्सिलायटिसचा त्रास वारंवार होत असल्यास स्वतःहून अँटीबायोटिक्स घेण्याऐवजी कान-नाक-घसा तज्ज्ञ किंवा पात्र डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. टॉन्सिल्स काढण्याची शस्त्रक्रिया किंवा कोणतीही पर्यायी उपचारपद्धती निवडण्यापूर्वी रुग्णाची स्थिती, संसर्गाचे कारण आणि उपचारांची गरज यांचे वैद्यकीय मूल्यमापन करणे आवश्यक आहे.
टीप : वरील माहिती डॉ. सोनाली सरनोबत यांच्या मुलाखतीवर आधारित आहे. कोणतेही औषध डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय घेऊ नये.
