बेळगाव लाईव्ह : पायांच्या शिरांमधील रक्ताभिसरण योग्य प्रकारे न झाल्यामुळे त्वचेवर निर्माण होणाऱ्या जखमेला व्हेरिकोज अल्सर (Varicose Ulcer) असे म्हणतात. हा अल्सर प्रामुख्याने घोट्याजवळ किंवा पिंडरीच्या खालच्या भागात दिसून येतो.
दीर्घकाळ दुर्लक्षित राहिलेल्या व्हेरिकोज वेन्समुळे ही समस्या उद्भवू शकते. होमिओपॅथिक उपचारांमध्ये रुग्णाची प्रकृती, लक्षणे आणि अल्सरची स्थिती लक्षात घेऊन औषधांची निवड केली जाते. मात्र गंभीर किंवा दीर्घकाळ न भरणाऱ्या अल्सरसाठी तज्ज्ञ डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे अत्यावश्यक आहे.
व्हेरिकोज अल्सरची प्रमुख लक्षणे म्हणजे पायांना सूज येणे, शिरा फुगलेल्या व वाकड्या दिसणे, त्वचेचा रंग काळसर किंवा तपकिरी होणे, खाज, जळजळ किंवा वेदना, दीर्घकाळ न भरणारी जखम तसेच जखमेतून स्त्राव किंवा दुर्गंधी येणे. दीर्घकाळ उभे राहण्याची सवय, लठ्ठपणा, वाढते वय, आनुवंशिक कारणे, गर्भधारणेनंतर शिरांवरील वाढलेला ताण आणि शिरांमधील झडपांची कमजोरी ही या आजाराची प्रमुख कारणे मानली जातात.
होमिओपॅथीमध्ये Hamamelis virginiana, Calcarea fluorica, Fluoric acid, Pulsatilla आणि Arsenicum album यांसारख्या औषधांचा रुग्णाच्या लक्षणांनुसार विचार केला जाऊ शकतो. मात्र योग्य औषध, त्याची शक्ती (पोटेन्सी) आणि उपचारांचा कालावधी निश्चित करण्यासाठी पात्र होमिओपॅथिक डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. स्वतःहून औषधे घेणे टाळावे.
व्हेरिकोज अल्सर टाळण्यासाठी आणि त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी शक्य असल्यास पाय उंच ठेवणे, दीर्घकाळ उभे राहणे टाळणे, डॉक्टरांच्या सल्ल्याने कॉम्प्रेशन स्टॉकिंग्जचा वापर करणे, नियमित चालणे, वजन नियंत्रणात ठेवणे तसेच जखम स्वच्छ व कोरडी ठेवणे आवश्यक आहे. मधुमेह किंवा इतर आजार असल्यास त्यांचे योग्य नियंत्रण ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
अल्सरमध्ये पू, तीव्र वेदना, ताप, वाढती सूज किंवा जखमेचा भाग काळा पडू लागल्यास विलंब न करता तातडीने वैद्यकीय उपचार घ्यावेत.
डॉ. सोनाली सरनोबत
संपर्क: 99649 46918 / 76764 68879