बेळगाव लाईव्ह : महाराष्ट्रानंतर अत्यंत नावाजलेली बेळगाव शहराची गणेश विसर्जन मिरवणूक गेल्या काही वर्षांपासून भक्तीपेक्षा स्पर्धा आणि नियोजनाच्या अभावामुळेच अधिक चर्चेत येत आहे. सलग २४ तास, ३६ तास आणि यंदा तर तब्बल ४० ते ४८ तासांपर्यंत ताणली गेलेली ही मिरवणूक नेमकी कोणासाठी, असा संतप्त सवाल आता सर्वसामान्य बेळगावकर विचारू लागले आहेत. यंदा २५ सप्टेंबर रोजी सायंकाळी ४ वाजता विसर्जन मिरवणुकीला अधिकृत प्रारंभ झाला होता. पोलीस आयुक्त प्रकाश निकम यांनी सर्व सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांना स्पष्ट आदेश दिले होते की, यंदा कोणत्याही परिस्थितीत २४ तासांत विसर्जन सोहळा पूर्ण झाला पाहिजे. प्रशासनाने सीसीटीव्ही कॅमेरे, ड्रोन कॅमेरे आणि ठिकठिकाणी बॅरिकेड्स लावून चोख बंदोबस्तही ठेवला होता. मात्र, प्रशासनाचे नियम धाब्यावर बसवत शनिवारी दुपारी आणि रविवारीदेखील विसर्जन सोहळा रेंगाळतच राहिला.
वेळकाढूपणा आणि विसर्जनातील अव्यवस्थेची प्रमुख कारणे
१. मूर्तींची प्रचंड संख्या आणि अपुरे तलाव: बेळगाव शहरात ३६० हून अधिक लहान-मोठ्या श्रीमूर्ती आहेत, परंतु विसर्जनासाठी शहरात अवघे तीनच मुख्य तलाव उपलब्ध आहेत. दरवर्षी महानगरपालिका नवीन कृत्रिम तलावांची आश्वासने देते, मात्र प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होत नसल्याने विसर्जन मार्गावर वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागतात.
२. आरती आणि सेल्फी – फोटोसेशनच्या नावाखाली वेळकाढूपणा: विसर्जन स्थळावर किंवा तलावाकाठी पोहोचल्यानंतर प्रत्येक मंडळ ३० ते ४० मिनिटे आरती, ढोल-ताशांचा गजर आणि छायाचित्रे काढण्यातच वाया घालवते. या एकाच ठिकाणी होणाऱ्या अव्यवस्थेमुळे मागून येणाऱ्या शेकडो गणेशमूर्तींच्या गाड्या तासन् तास रस्त्यावरच अडकून पडतात.
३. ‘शेवटची मूर्ती’ची अनिष्ट आणि वाईट स्पर्धा: सर्व मंडळांमध्ये आपलीच श्रीमूर्ती सर्वात शेवटी विसर्जित व्हावी, अशी अत्यंत वाईट आणि चुकीची स्पर्धा पाहावयास मिळते. या वर्चस्वाच्या लढाईत ट्रॅक्टर आणि वाहने मुद्दाम रस्त्याच्या मध्यभागी उभी करणे, अत्यंत धिम्या गतीने पुढे सरकणे किंवा जाणीवपूर्वक वेळकाढूपणा करणे असे प्रकार घडताना दिसतात.
४. डीजेचा दणदणाट आणि गैरप्रकार: भक्तीच्या सोहळ्यात मद्यप्राशन करून बिभत्स नृत्य करणे आणि काठोकाठ आवाजात डीजे वाजवणे यामुळे धार्मिक वातावरणाला गालबोट लागत आहे. या गोंधळामुळे लहान मुले, महिला, आजारी व्यक्ती आणि वृद्धांना प्रचंड मानसिक व शारीरिक त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे.
रात्रं-दिवस उपाशी राहून, रस्त्याच्या कडेला ताटकळत उभे राहून लाडक्या बाप्पाला निरोप देण्यासाठी आलेल्या सर्वसामान्य भाविकांचा या सर्व अव्यवस्थेमुळे तीव्र हिरमोड झाला आहे. गणेशभक्तांच्या मते, बाप्पा हा विघ्नहर्ता आहे; परंतु जर त्याच्याच निरोप सोहळ्यात सर्वसामान्यांना अतोनात त्रास सहन करावा लागत असेल, तर ही भक्ती नसून केवळ स्वार्थी प्रदर्शन आहे.
गणेशभक्तांची प्रशासनाकडे मुख्य मागणी
१. ‘शेवटची मूर्ती विसर्जित करण्याचा’ हा अनिष्ट अट्टाहास प्रशासनाने तत्काळ कायद्याने बंद करावा.
२. शहरात प्रभागरचना किंवा वॉर्डनुसार विसर्जनाची स्वतंत्र वेळ आणि मार्ग निश्चित करून दिले जावेत.
३. विसर्जन स्थळावर आरतीचा वेळ जास्तीत जास्त ५ ते १० मिनिटांवर मर्यादित ठेवावा.
बेळगावचे नागरिक सुज्ञ आहेत. त्यामुळे आगामी काळात तरी सार्वजनिक मंडळांनी आपल्या अहंकाराची स्पर्धा बाजूला ठेवून अत्यंत शिस्तबद्ध, भावपूर्ण आणि भक्तीमय वातावरणात बाप्पाला निरोप द्यावा, अशीच अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
