बेळगाव लाईव्ह : कर्नाटकचे मिनी काश्मीर समजल्या जाणाऱ्या दांडेलीपासून २५ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या ‘कवळेश्वर’ गुहेत महाशिवरात्रीनिमित्त जनसागराचा महापूर लोटला होता. दांडेली वन्यजीव अभयारण्याच्या गाभ्यात वसलेले हे ठिकाण वर्षातून केवळ एकदाच सर्वसामान्यांसाठी खुले करण्यात येत असल्याने, या दुर्गम भागात भक्ती आणि साहसी पर्यटनाचा अनोखा संगम पाहायला मिळाला.
कवळेश्वर गुहेचे मुख्य आकर्षण म्हणजे तेथील निसर्गनिर्मित ४ फूट उंचीचे चुनखडीचे शिवलिंग. या शिवलिंगाचा पृष्ठभाग हुबेहूब रुद्राक्षासारखा दिसतो, म्हणूनच याला ‘स्वयंभू रुद्राक्ष शिवलिंग’ असे म्हटले जाते. गुहेच्या छतातून पाण्याचे थेंब सतत या शिवलिंगावर पडत असतात, ज्यामुळे येथे निसर्गच महादेवाचा अभिषेक करत असल्याचा भास होतो. हे शिवलिंग नवसाला पावणारे असल्याची ख्याती असल्याने अबालवृद्ध भाविकांनी या ठिकाणी दर्शनासाठी अलोट गर्दी केली होती.
हे क्षेत्र ‘काली व्याघ्र प्रकल्पा’ अंतर्गत येत असल्याने येथे वर्षभर कडक निर्बंध असतात. महाशिवरात्रीच्या पार्श्वभूमीवर वन विभागाने विशेष शिथिलता दिली होती. पर्यटकांना त्यांच्या खाजगी वाहनांनी केवळ अंबिकानगरपर्यंत जाण्याची मुभा होती. तिथून पुढे परिवहन विभागाच्या विशेष बसने प्रवास अनिवार्य करण्यात आला होता. बसच्या प्रवासानंतर पर्यटकांना घनदाट जंगलातून १० किलोमीटरचा पायी प्रवास करावा लागला. गुहेपर्यंत पोहोचण्यासाठी ३७५ हून अधिक पायऱ्यांची खोल उतरण पार करावी लागते, जे ट्रेकर्ससाठी एक मोठे आकर्षण ठरले.
कवळेश्वर गुहेचे प्रवेशद्वार अतिशय अरुंद असून, मुख्य शिवलिंगापर्यंत पोहोचण्यासाठी भाविकांना आणि पर्यटकांना सुमारे ४० फूट अंतरापर्यंत गुडघ्यावर रांगत जावे लागते. गुहेतील अंधार आणि समोर असलेले तेजस्वी शिवलिंग पाहून थकवा विसरून भाविक ‘हर हर महादेव’चा जयघोष करत होते. या ठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची आणि प्राथमिक उपचारांची सोय वन विभागाने स्वयंसेवी संस्थांच्या मदतीने केली होती.
दांडेलीत येणारे पर्यटक केवळ राफ्टिंग आणि सफारीपुरते मर्यादित न राहता, आता कवळेश्वरसारख्या दुर्गम आणि ऐतिहासिक स्थळांकडे वळू लागले आहेत. “निसर्गाची किमया आणि आध्यात्मिक शांतता यांचा असा अनुभव केवळ कवळेश्वरमध्येच मिळू शकतो,” अशी प्रतिक्रिया पर्यटकांनी व्यक्त केली.
महाशिवरात्रीच्या निमित्ताने झालेल्या या गर्दीमुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही मोठी चालना मिळाली आहे. संध्याकाळच्या सुमारास व्याघ्र प्रकल्पाचे नियम पाळत पर्यटकांना सुरक्षितपणे जंगलाबाहेर काढण्यासाठी वन कर्मचारी आणि पोलीस यंत्रणेने चोख कामगिरी बजावली.
