बेळगाव लाईव्ह : शहरासाठी महत्त्वाचा ठरणारा सुमारे ₹५४.२० कोटींचा कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस (CBG) प्रकल्प जमीन उपलब्ध न झाल्यामुळे सध्या ठप्प पडला आहे. हा प्रकल्प Gas Authority of India Limited (GAIL) कडे सोपविण्यात आला असला तरी आतापर्यंत निश्चित करण्यात आलेल्या सर्व ठिकाणी स्थानिकांचा विरोध झाल्याने अडचणी निर्माण झाल्या आहेत.
सुरुवातीला शहरातील दोन जागांची निवड करण्यात आली होती; मात्र स्थानिक नागरिकांच्या विरोधामुळे त्या योजना रद्द कराव्या लागल्या. त्यानंतर तुर्मुरी कचरा व्यवस्थापन केंद्रात ६६ एकरांपैकी १० एकर जमीन २५ वर्षांसाठी देण्याचा प्रस्ताव होता, परंतु तुर्मुरी ग्रामस्थांच्या आंदोलनामुळे तोही मागे घ्यावा लागला. पुढे शहराच्या उत्तर व दक्षिण भागातील पर्यायी जागांनाही विरोध झाला.
दरम्यान, महापालिकेने आता नवीन पर्यायी जागा निश्चित करून प्रस्ताव नगरविकास विभागाकडे मंजुरीसाठी पाठविला आहे.
हा प्रकल्प केंद्र सरकारच्या GOBARdhan Scheme योजनेअंतर्गत राबविण्यात येत असून कर्नाटकमध्ये कचऱ्यापासून गॅस निर्मिती प्रकल्प उभारण्याची जबाबदारी GAIL आणि Hindustan Petroleum Corporation Limited (HPCL) यांच्यावर सोपविण्यात आली आहे. दाभोळ–बंगळुरू गॅस पाइपलाइनमुळे बेळगावला या प्रकल्पासाठी प्राधान्य देण्यात आले होते.
२० नोव्हेंबर २०२५ रोजी या प्रकल्पास प्रशासकीय मंजुरी मिळाली असली तरी पाच महिने उलटूनही जमीन निश्चितीचा प्रश्न सुटलेला नाही. शहरातून दररोज सुमारे १५० टन ओला कचरा निर्माण होतो, जो या प्रकल्पाद्वारे बायोगॅसमध्ये रूपांतरित करण्याचा उद्देश होता.
विशेष म्हणजे या प्रकल्पासाठी महापालिकेवर कोणताही आर्थिक बोजा पडणार नाही. GAIL कंपनीकडून संपूर्ण ₹५४.२० कोटींचा भांडवली खर्च तसेच दरवर्षी अंदाजे ₹७.६९ कोटींचा देखभाल खर्च उचलला जाणार आहे.
CBG म्हणजे काय?
कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस (CBG) हा सेंद्रिय कचरा, शेती अवशेष, शेण, घनकचरा व सांडपाणी यांच्या अॅनारोबिक प्रक्रियेतून तयार होतो. या प्रक्रियेत तयार होणाऱ्या बायोगॅसमध्ये ५५ ते ६० टक्के मिथेन असते. शुद्धीकरणानंतर हा गॅस CNGप्रमाणे वापरता येतो. पर्यावरणपूरक इंधन म्हणून CBG वाहन, उद्योग व व्यावसायिक वापरासाठी उपयुक्त ठरतो.
