बेळगाव लाईव्ह : बेळगावच्या सीमावादाच्या इतिहासात १२ नोव्हेंबर २००५ हा दिवस कर्नाटक सरकारने केलेल्या अत्याचाराची आणि मराठी भाषिकांच्या एकजुटीची आठवण करून देणारा ‘काळा दिवस’ ठरला. बेळगावचे तत्कालीन महापौर विजय मोरे यांना बेंगळुरू येथे कर्नाटकच्या कार्यकर्त्यांनी काळे फासण्याची संतापजनक घटना याच दिवशी घडली होती. या घटनेला आज, १२ नोव्हेंबर २०२५ रोजी, तब्बल २० वर्षे पूर्ण होत आहेत. कर्नाटक सरकारच्या जुलमी वृत्तीविरोधात बेळगावकरांनी त्यावेळी संपूर्ण शहर बंद ठेवून निषेध व्यक्त केला होता.
बेळगावच्या सीमावादाच्या इतिहासातील १२ नोव्हेंबर २००५ हा दिवस कर्नाटक सरकारने केलेल्या अत्याचाराची आणि लोकशाहीची क्रूर विटंबना झाल्याची साक्ष देतो. बेळगाव महानगरपालिकेमध्ये सीमाप्रश्नाचा ठराव अस्तित्वात आणल्याबद्दल, तत्कालीन महापौर विजय मोरे यांच्यावर कर्नाटकच्या काँग्रेसप्रणीत धर्मसिंग सरकारने मोठा राजकीय दबाव आणला. कोट्यवधी रुपयांची आमिषे दाखवूनही मोरे यांनी ठराव कायम ठेवला. याचमुळे संतप्त झालेल्या कर्नाटकच्या कार्यकर्त्यांनी, विजय मोरे बेळगावच्या पाणीपुरवठा योजनेसाठी बेंगळुरूला गेले असताना, त्यांना काळे फासण्याची संतापजनक कृती केली. एका लोकप्रतिनिधीवर राजधानीत झालेला हा हल्ला म्हणजे लोकशाही मूल्यांची क्रूर विटंबना होती. या निषेधार्थ संपूर्ण बेळगावात शोककळा पाळत बंद पुकारण्यात आला, तर संतप्त मोर्चावर लाठीचार्ज करण्यात आला. या घटनेला आज २० वर्षे पूर्ण झाली असूनही, मोरे यांनी दाखवलेले धैर्य आणि सीमाभागातील नागरिकांचे बलिदान आजही सीमाप्रश्नाच्या लढ्यात प्रेरणास्रोत आहे.
तत्कालीन महापौर विजय मोरे यांनी बेळगाव महानगरपालिकेमध्ये सीमाप्रश्नाचा ठराव अस्तित्वात आणला होता. या ठरावामुळे सीमाभागातील जनतेच्या भावनांना बळ मिळाले, परंतु कर्नाटक सरकार हादरले. तत्कालीन काँग्रेसप्रणीत धर्मसिंग सरकारने महापौर मोरे यांच्यावर ठराव मागे घेण्यासाठी मोठा दबाव आणला. कोट्यवधी रुपयांची आमिषे आणि प्रलोभने दाखवण्यात आली, मात्र सीमाप्रश्नासाठी लढणारे विजय मोरे त्यांच्या दबावाला आणि प्रलोभनांना जराही झुकले नाहीत. त्यांनी आपला ठराव कायम ठेवण्याचा धाडसी निर्णय घेतला.
बेळगावच्या पाणीपुरवठा योजनेसंदर्भात चर्चा करण्यासाठी तत्कालीन महापौर विजय मोरे, माजी महापौर शिवाजी सुंठकर आणि तत्कालीन माजी आमदार दिवंगत बी. आय. पाटील यांच्यासह काही नगरसेवक बेंगळुरू येथे गेले होते. याच वेळी कर्नाटकच्या कार्यकर्त्यांनी त्यांच्यावर हल्ला चढवला आणि महापौरांना काळे फासले. या अत्याचारी कृतीची बातमी बेळगावात येताच, संपूर्ण मराठी भाषिक समाजात संतापाची लाट उसळली.
दुसऱ्याच दिवशी, १२ नोव्हेंबर २००५ रोजी, या घटनेच्या निषेधार्थ संपूर्ण बेळगावमध्ये अभूतपूर्व शोककळा पसरली. कर्नाटक सरकारच्या अत्याचाराविरोधात नागरिकांनी उत्स्फूर्तपणे बंद पुकारला. बेळगावच्या महापौरांवर झालेल्या हल्ल्याच्या निषेधार्थ भव्य मोर्चा काढण्यात आला. संतप्त नागरिकांच्या या मोर्चावर सरकारने लाठीचार्ज केला, ज्यामुळे बेळगावकरांचा संताप अधिकच वाढला.
विजय मोरे यांनी दाखवलेल्या त्या धैर्यामुळेच बेळगावचा सीमाप्रश्न जगभरात चर्चेत आला. मात्र, त्यानंतर गेल्या २० वर्षांत कर्नाटक सरकारच्या दबावामुळे बेळगाव महानगरपालिकेत सीमाप्रश्नाचा ठराव पुन्हा मांडण्यातही आला नाही आणि संमतही झाला नाही.
विजय मोरे यांनी आपल्या पदाचा आणि वैयक्तिक लाभाचा विचार न करता, बेळगावच्या मराठी भाषिकांच्या हक्कांसाठी जो संघर्ष केला, तो आजही सीमाभागातील प्रत्येक मराठी भाषिकासाठी प्रेरणास्रोत आणि सीमा लढ्यातील महत्त्वाचा अध्याय आहे. बेळगावच्या जनतेला या बलिदानाची आणि संघर्षाची आठवण कायम राहावी, यासाठी ही घटना बेळगावच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी कोरली गेली आहे.
